چرا در جنگ بدر زمانی که پیامبر بر چاه‌های آب مسلط شدند دستور دادند تا چاه ها را پر کنند تا کفار نتوانند آب بخوردند؟ آیا طبق گفته معصومین این خلاف مروت نیست؟

در پاسخ به‌این سئوال ابتدا مي‌بايست اصل قضيه بررسي شود كه آيا پيامبر(ص) در جنگ بدر چاه‌هاي بدر را تصاحب كردند يا نه؟! و در صورت دستيابي به آن چاه‌ها آيا آنها را پُر كردند و با اين كار مانع آب خوردن دشمنان خود شدند يا نه؟!
با مراجعه به كتب تاريخي درمي‌يابيم كه در بعضي كتب، روايتي نقل شده كه مضمونش اين است:
«يكي از اصحاب پيامبر(ص) به نام «حباب بن منذر» پيشنهاد داد تا پيامبر(ص) لشكر اسلام را در كنار يكي از چاه‌هاي بدر فرود آورد و بقيه چاه‌ها را پر كند تا به محض رسيدن لشكر كفار قريش چاه آبي براي مصرف آنها نباشد. پيامبر(ص) هم رأي او را پذيرفت و عملي كرد «
پيرامون اين نقل تاريخي، بين مورخين اختلاف نظر است و اين از جمله مطالبي است كه تا حدودي روشن نيست چرا كه در همين كتابي كه نقل اول آمده بود در جاي ديگر پيرامون جنگ بدر مي‌گويد:
«كفار قريش خواستند از چاه‌هاي بدر آب بخورند كه مسلمين مانع شدند، در اين هنگام پيامبر(ص) خطاب به مسلمين كرد كه مانع آب خوردن كفار نشويد و آنها را رها كنيد «
در كتاب «المغازي» هر دو نقل آمده است و اين دو با هم سازگاري ندارد چونكه اگر پيامبر(ص) خود راضي به پُر كردن چاههاي بدر باشد معني ندارد از مسلمين بخواهد كه مانع آب خوردن كفّار قريش نشوند. مگر اينكه بگوئيم (بنابر پذيرش هر دو نقل) از نقل دوم استفاده مي‌كنيم كه آنچه در نقل اول آمده بود از تصاحب كردن چاه‌هاي بدر و پر كردن بقيه چاهها، بدين سبب بوده كه تا چاهها در اختيار مسلمين باشند آنگاه كفار اگر آبي بخواهند، با كسب اجازه مسلمين آب بخورند يعني هدف پيامبر اين بود كه فقط چاهها در اختيار آنها باشد اما معنايش اين نيست كه مانع خوردن آب آنها هم باشند.
تا اينجا بنابر پذيرش اصل ماجرا مطلب را بررسي كرديم اما برخي از مورخين عصر ما بر ردّ اصل قضيه سخناني گفته‌اند از جمله جناب علامه سيد جعفر مرتضي عاملي ايشان ۴ دليل اقامه مي‌كند بر ردّ اصل ماجرا و در آخر نتيجه‌گيري مي‌كند كه اساساً چاه‌هاي بدر در اختيار مسلمين نبوده است.
يكي ديگر از محققان معاصر جناب استاد رسول جعفريان است كه ايشان هم پيرامون مطلب، سخناني بيان كرده. ايشان در كتاب «تاريخ سياسي اسلام» مي‌گويد:
«اين قضيه با آيات قرآن منافات دارد چرا كه آيات الهي خبر مي‌دهند از اينكه آبي در دسترس مسلمين نبوده لذا از خداوند طلب آب كردند و خداوند به عنوان امداد غيبي براي آنها باراني فرستاد كه از چند جهت نافع بحال مسلمين بود «
جناب امين الاسلام طبرسي و علامه طباطبايي هر دو بزرگوار در ذيل آيه ۱۱ سوره مبارکه انفال اتفاق نظر دارند كه چاه‌هاي بدر تحت اختيار مشركان قريش بوده است. در آيه مذکور مي‌خوانيم:
«ياد آريد هنگامي را كه خواب راحت شما را فرا گرفت براي اينكه از جانب خدا ايمني يافتيد و از آسمان رحمت خود آبي فرستاد كه شما را به آن پاك گرداند و وسوسه و كيد شيطان را از شما دور سازد و دلهاي شما را به رابطة ايمان با هم متحد گرداند تا در كار دين ثابت قدم و استوار باشيد «
اين دو بزرگوار در ذيل همين آيه شريفه مي‌گويند:
مشركان قبل از مسلمانان بر آب تسلط پيدا كردند و مسلمانان گرفتار تشنگي شدند و شيطان وسوسه‌شان كرد كه شما خود را از اولياي خدا مي‌دانيد و اما مشركان بر آب مسلط‌اند پس باران كافي آمد و علاوه بر تطهير، زمين رملي زير پايشان نيز مستحكم شد.
با توجه به مطالبي كه گفته شد نتيجه مي‌گيريم كه اولاً‌ در اصل قضيه ترديد وجود دارد چون بنابر نقل تاريخي مطلب خيلي واضح نيست و نقل ديگري وجود دارد كه دلالت مي‌كند بر اينكه سيرة نبوي در جنگ بدر بر اين بوده است كه مانع خوردن آب كفار نبوده است. ثانياً بنا به نظر مفسّران كه توجه تامّ آنها به آيات الهي است،‌اين شد كه چاه‌هاي بدر تحت اختيار كفار قريش بوده است و مسلمانان اگر آبي در دست داشته‌اند بواسطه همان باراني بوده كه خداوند براي آنها فرستاده است.

شما میتوانید این مطلب را از طریق شبکه های اجتماعی زیر به اشتراک بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست
error: